Przepraszamy za niedogodności.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
Kwas chenodeoksycholowy (CDCA) to naturalny, pierwotny kwas żółciowy wytwarzany w wątrobie. Jako lek stosuje się go doustnie w ściśle określonych wskazaniach. CDCA wpływa na skład żółci, obniża jej wysycenie cholesterolem i wspiera emulgację tłuszczów. W chorobach wynikających z zaburzeń syntezy kwasów żółciowych działa substytucyjnie i hamuje wątrobową produkcję nieprawidłowych metabolitów na zasadzie sprzężenia zwrotnego, co może ograniczać toksyczne nagromadzenie steroli.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
W praktyce klinicznej CDCA ma zastosowanie głównie w leczeniu rzadkiej choroby metabolicznej (cerebrotendinous xanthomatosis, CTX) oraz, u starannie dobranych pacjentów, w rozpuszczaniu niezwapniałych kamieni cholesterolowych w pęcherzyku żółciowym. Nie jest to uniwersalny lek na wszystkie postacie cholestazy i nie zastępuje powszechniej stosowanego kwasu ursodeoksycholowego w wielu wskazaniach.
CDCA nie jest rutynowo stosowany w pierwotnej marskości żółciowej (PBC) ani w innych przewlekłych cholestazach, gdzie częściej wykorzystuje się inne preparaty żółciopędne, np. kwas ursodeoksycholowy.
Dawkę, częstość podawania i czas terapii ustala lekarz na podstawie wskazania, masy ciała, wyników badań oraz tolerancji leczenia.
W trakcie leczenia zwykle kontroluje się aktywność enzymów wątrobowych, profil lipidowy i – w kamicy – obraz pęcherzyka w badaniu USG. Dawkowanie może być modyfikowane w zależności od tolerancji i wyników kontroli. U dzieci i w chorobach wątroby terapię prowadzi się w wyspecjalizowanych ośrodkach.
Ciąża i karmienie piersią: w leczeniu kamicy żółciowej CDCA co do zasady nie stosuje się w ciąży; w CTX lub innych rzadkich wskazaniach decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. W okresie laktacji postępowanie również wymaga indywidualnej kwalifikacji.
Najczęściej obserwowane są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, zwykle zależne od dawki i przemijające. Możliwe są także zmiany w parametrach wątrobowych.
W przypadku nowych, nasilających się dolegliwości lub nieprawidłowych wyników badań wątroby konieczna jest ocena lekarska i ewentualna modyfikacja terapii.
Dodatkowo przewlekła biegunka może pogarszać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), co ma znaczenie u osób długotrwale leczonych i/lub z chorobami wątroby.
Oba są kwasami żółciowymi, ale mają różne profile zastosowań i tolerancji. CDCA stosuje się głównie w CTX i u wybranych chorych do rozpuszczania kamieni cholesterolowych. Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) częściej wykorzystuje się w przewlekłych cholestazach (np. PBC) i zwykle jest lepiej tolerowany.
Leczenie trwa zwykle wiele miesięcy. Skuteczność dotyczy jedynie małych, niezwapniałych kamieni w sprawnym pęcherzyku żółciowym. Po zakończeniu terapii możliwe są nawroty kamicy, zwłaszcza przy utrzymujących się czynnikach ryzyka.
W leczeniu kamicy w ciąży CDCA zazwyczaj się nie stosuje. W rzadkich wskazaniach, takich jak CTX, decyzję o terapii podejmuje lekarz po indywidualnej ocenie. W okresie laktacji również konieczna jest kwalifikacja medyczna i rozważenie alternatyw.
Uwaga: Informacje przedstawione w tym artykule mają charakter edukacyjny i informacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia. Mimo dołożenia starań, aby treści były aktualne i rzetelne, mogą zawierać nieścisłości lub ulec dezaktualizacji. Jeśli zauważysz błąd w opisie leku, prosimy o kontakt z redakcją serwisu.