Przepraszamy za niedogodności.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
Suksametonium (sukcynylocholina) to depolaryzujący lek zwiotczający mięśnie, stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych przez anestezjologów i wyszkolony personel. Zapewnia bardzo szybkie i krótkotrwałe zwiotczenie mięśni szkieletowych, ułatwiając przeprowadzenie intubacji dotchawiczej i niektórych procedur zabiegowych.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
Substancja działa jako agonista receptorów nikotynowych w złączu nerwowo-mięśniowym. Krótkotrwale, ale utrzymująco depolaryzuje płytkę motoryczną, co uniemożliwia dalsze przewodzenie impulsów i prowadzi do zwiotczenia mięśni. Początek działania następuje zwykle w ciągu 30–60 sekund, a czas działania jest krótki (najczęściej 3–10 minut). Suksametonium jest szybko hydrolizowane przez cholinesterazę osoczową (butyrylocholinesterazę). Niedobór lub zahamowanie aktywności tego enzymu może znacząco wydłużyć blok nerwowo-mięśniowy i spowodować przedłużoną bezdechę.
Suksametonium wykorzystuje się przede wszystkim do:
Ze względu na profil bezpieczeństwa nie jest to lek do rutynowego stosowania u dzieci, poza szczególnymi wskazaniami ratunkowymi.
Dawkowanie jest ustalane indywidualnie przez lekarza na podstawie masy ciała, wieku, stanu klinicznego i celu zastosowania. Najczęściej stosuje się pojedyncze dawki dożylne zapewniające szybkie, krótkotrwałe zwiotczenie do intubacji. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych podaje się dawki powtórne. U chorych z obniżoną aktywnością cholinesterazy osoczowej (wrodzoną lub nabytą) może dojść do znaczącego wydłużenia działania, co wymaga odpowiedniego przygotowania zespołu znieczulającego do dłuższego wspomagania oddechu. Precyzyjny schemat dawkowania i monitorowania ustala wyłącznie zespół anestezjologiczny.
Lek jest podawany wyłącznie przez personel medyczny, najczęściej dożylnie, w warunkach zapewniających możliwość natychmiastowej wentylacji zastępczej i pełnego monitorowania parametrów życiowych. Przed podaniem ocenia się ryzyko hiperkaliemii, podatności na złośliwą hipertermię oraz obecność chorób neuromięśniowych. W trakcie i po podaniu monitoruje się oddychanie, utlenowanie, czynność serca oraz głębokość bloku nerwowo-mięśniowego.
U dzieci i młodzieży stosowanie ogranicza się do wybranych wskazań nagłych ze względu na ryzyko nagłej hiperkaliemii w nierozpoznanych chorobach mięśni.
Ryzyko i częstość działań niepożądanych zależą od stanu pacjenta, współistniejących chorób, dawek i równocześnie stosowanych leków.
Aktywność cholinesterazy osoczowej może być obniżona m.in. w ciąży i połogu, chorobach wątroby, ciężkich zakażeniach, niedożywieniu – co istotnie wpływa na czas działania suksametonium.
Nie ma typowej, bezpośredniej interakcji farmakodynamicznej z alkoholem, jednak spożywanie alkoholu w okresie okołooperacyjnym jest niewskazane. Alkohol może zaburzać ocenę stanu klinicznego, zwiększać ryzyko aspiracji i powikłań znieczulenia. Przewlekłe nadużywanie alkoholu bywa związane z obniżoną aktywnością cholinesterazy osoczowej i odmienną reakcją na lek.
Suksametonium bywa stosowane w położnictwie, szczególnie przy konieczności szybkiego zabezpieczenia dróg oddechowych. Krzyżuje barierę łożyska w niewielkim stopniu, a działanie u matki jest krótkotrwałe. W ciąży aktywność cholinesterazy osoczowej może być fizjologicznie obniżona, co może nieznacznie wydłużać działanie leku. Stosowanie wymaga rozważenia stosunku korzyści do ryzyka przez zespół anestezjologiczny.
Do mleka kobiecego przenika minimalnie i ze względu na bardzo krótki czas działania nie oczekuje się wpływu na karmione niemowlę. Decyzję o karmieniu w okresie okołooperacyjnym podejmuje lekarz, uwzględniając ogólny stan matki po znieczuleniu.
Samo suksametonium jest stosowane wyłącznie w warunkach znieczulenia ogólnego lub sedacji. Po znieczuleniu i zabiegu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu pełnego powrotu sprawności psychofizycznej zgodnie z zaleceniami zespołu medycznego.
U większości pacjentów początek działania następuje w ciągu kilkudziesięciu sekund. U osób z niedoborem lub zahamowaniem cholinesterazy osoczowej działanie może być wyraźnie dłuższe. Różnice mogą wynikać także z wieku, temperatury ciała, równowagi kwasowo-zasadowej i współistniejących leków.
Ze względu na rzadkie, ale ciężkie ryzyko nagłej hiperkaliemii i arytmii u dzieci z nierozpoznanymi chorobami mięśni (np. dystrofią mięśniową). Stosuje się je głównie w pilnych sytuacjach, gdy korzyść z bardzo szybkiego zabezpieczenia dróg oddechowych przeważa nad ryzykiem.
Tak, po podaniu mogą wystąpić przejściowe bóle mięśni, zwłaszcza w obrębie barków, karku i klatki piersiowej. Zwykle ustępują w ciągu 1–2 dni. Nasilenie bywa większe po dużych dawkach i u osób młodych.
Szczególnej ostrożności wymagają: rozległe oparzenia i urazy (po kilku dobach od zdarzenia), długotrwałe unieruchomienie, choroby nerwowo-mięśniowe, hiperkaliemia, przewlekłe choroby wątroby z obniżoną aktywnością cholinesterazy osoczowej oraz podatność na złośliwą hipertermię. W takich przypadkach rozważa się alternatywne środki zwiotczające.
Uwaga: Informacje przedstawione w tym artykule mają charakter edukacyjny i informacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia. Mimo dołożenia starań, aby treści były aktualne i rzetelne, mogą zawierać nieścisłości lub ulec dezaktualizacji. Jeśli zauważysz błąd w opisie leku, prosimy o kontakt z redakcją serwisu.