Przepraszamy za niedogodności.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
Akarboza to doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów alfa-glukozydazy, stosowany głównie u dorosłych z cukrzycą typu 2. Jej celem jest ograniczenie poposiłkowych wzrostów glikemii poprzez spowolnienie trawienia węglowodanów w jelicie cienkim. Akarboza może być stosowana samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, gdy kontrola glikemii jest niewystarczająca.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
Akarboza hamuje enzymy (alfa-glukozydazy) znajdujące się w rąbku szczoteczkowym jelita cienkiego, które rozkładają złożone węglowodany do glukozy. Dzięki temu wchłanianie cukrów przebiega wolniej, a poposiłkowe skoki stężenia glukozy we krwi są mniejsze. Lek działa głównie miejscowo w przewodzie pokarmowym, a do krwiobiegu wchłania się jedynie w niewielkim stopniu. Metabolizowana jest przede wszystkim przez bakterie jelitowe, a wydalana głównie z kałem; niewielka część metabolitów wydalana jest z moczem.
Akarboza jest stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2 jako uzupełnienie diety, aktywności fizycznej i modyfikacji stylu życia:
Lek nie jest przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 1 ani ostrych powikłań cukrzycy (np. kwasicy ketonowej).
Dawki i schemat zwiększania dawki ustala lekarz, biorąc pod uwagę profil glikemii, tolerancję ze strony przewodu pokarmowego i ewentualne choroby współistniejące. W praktyce leczenie zaczyna się zwykle od małych dawek przyjmowanych z głównymi posiłkami, a następnie dawkę stopniowo się zwiększa, aby ograniczyć dolegliwości żołądkowo-jelitowe i osiągnąć docelową kontrolę glikemii. Maksymalne dawki są indywidualnie dobierane. U osób w podeszłym wieku dawkowanie nie różni się zasadniczo, jeśli czynność nerek i wątroby jest prawidłowa.
W ciężkiej niewydolności nerek lub w chorobach wątroby dawkowanie może wymagać modyfikacji lub rezygnacji z terapii – decyzję podejmuje lekarz.
Akarbozę przyjmuje się razem z posiłkami zawierającymi węglowodany – najlepiej bezpośrednio przed pierwszymi kęsami lub z pierwszymi kęsami posiłku. Regularność przyjmowania i stały rozkład posiłków w ciągu dnia sprzyjają stabilizacji glikemii. Lek nie jest przeznaczony do wyrównywania pojedynczych epizodów wysokiej glikemii „doraźnie”.
Ze względu na mechanizm działania, stosowanie diety zgodnej z zaleceniami w cukrzycy pozostaje kluczowe. W razie kojarzenia z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika należy liczyć się z ryzykiem hipoglikemii; w takich sytuacjach zasadne bywa dostosowanie dawek pozostałych leków przez lekarza.
Stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest standardowo zalecane z powodu ograniczonych danych.
Najczęstsze są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, zwykle łagodne i przemijające, nasilające się przy diecie bogatej w łatwo fermentujące węglowodany:
Rzadziej obserwuje się przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych; wyjątkowo opisywano zapalenie wątroby z żółtaczką. Niekiedy mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd). Bardzo rzadko zgłaszano ciężkie powikłania jelitowe (np. niedrożność) – zwykle u osób z predyspozycjami.
Akarboza sama w sobie nie wywołuje hipoglikemii. Ryzyko niedocukrzenia pojawia się głównie przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub leków, które zwiększają wydzielanie insuliny.
W razie terapii wielolekowej warto zwracać uwagę na możliwe zmiany kontroli glikemii i objawy ze strony przewodu pokarmowego.
Alkohol może wpływać na kontrolę glikemii w różnym kierunku. Choć sama akarboza nie powoduje hipoglikemii, to w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi ryzyko niedocukrzenia po alkoholu rośnie. Zalecana jest ostrożność, unikanie nadmiernego spożycia oraz monitorowanie glikemii zgodnie z zaleceniami leczenia cukrzycy.
Dane dotyczące bezpieczeństwa akarbozy w ciąży są ograniczone. W leczeniu cukrzycy w ciąży standardowo preferuje się metody o najlepiej potwierdzonym profilu bezpieczeństwa. Zastosowanie akarbozy rozważa się jedynie w sytuacjach szczególnych po ocenie korzyści i ryzyka.
Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka kobiecego w istotnych ilościach. Decyzję o ewentualnym stosowaniu podczas karmienia piersią należy podejmować ostrożnie, biorąc pod uwagę korzyści leczenia i możliwe ryzyko dla dziecka.
Akarboza nie upośledza bezpośrednio sprawności psychomotorycznej. Należy jednak pamiętać o ryzyku hipoglikemii w razie kojarzenia z insuliną lub innymi lekami o działaniu hipoglikemizującym. W takich sytuacjach obowiązuje zwiększona ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Nie, akarboza stosowana w monoterapii zwykle nie powoduje niedocukrzeń. Ryzyko pojawia się głównie przy terapii łączonej z insuliną lub lekami zwiększającymi wydzielanie insuliny.
Wpływ na glikemię poposiłkową pojawia się wraz ze stosowaniem leku do posiłków. Pełna ocena skuteczności (w tym wpływu na hemoglobinę glikowaną) wymaga zwykle kilku–kilkunastu tygodni regularnego stosowania.
Tak, często stosuje się takie połączenie, zwłaszcza gdy dominują wysokie glikemie po posiłkach. O doborze i modyfikacji terapii decyduje lekarz, uwzględniając skuteczność i tolerancję.
Akarboza nie jest lekiem odchudzającym. U części osób może sprzyjać neutralnemu wpływowi na masę ciała dzięki ograniczaniu poposiłkowych skoków glikemii, ale nie zastępuje diety i aktywności fizycznej.
Uwaga: Informacje przedstawione w tym artykule mają charakter edukacyjny i informacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia. Mimo dołożenia starań, aby treści były aktualne i rzetelne, mogą zawierać nieścisłości lub ulec dezaktualizacji. Jeśli zauważysz błąd w opisie leku, prosimy o kontakt z redakcją serwisu.